นักเรียนกฎหมาย

สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายยืม ค้ำประกัน จำนอง จำนำ (ครั้งที่ 12-13) ครั้งสุดท้าย อาจารย์อภิชาติ คงชาตรี วันจันทร์ที่ 25  สิงหาคม 2568 ********** 1. ม.733  "ถ้าเอาทรัพย์จำนองหลุดและราคาทรัพย์สินนั้นมีประมาณต่ำกว่าจำนวนเงินที่ค้างชำระกันอยู่ก็ดี หรือถ้าเอาทรัพย์สินซึ่งจำนองออกขายทอดตลาดใช้หนี้ได้เงินจำนวนสุทธิน้อยกว่าจำนวนเงินที่ค้างชำระกันอยู่นั้นก็ดี เงินยังขาดจำนวนอยู่เท่าใด ลูกหนี้ ไม่ต้องรับผิดในเงินนั้น " -ม.727/1  "ไม่ว่ากรณีจะเป็นประการใด ผู้จำนองซึ่งจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อ ประกันหนี้อันบุคคลอื่นจะต้องชำระ ไม่ต้องรับผิดในหนี้นั้นเกินราคาทรัพย์สินที่จำนองในเวลาที่บังคับจำนองหรือเอาทรัพย์จำนองหลุด (ไม่มีผลย้อนหลังแก่สัญญาจำนองที่ทำก่อน 11 ก.พ.2558)   ข้อตกลงใดอันมีผลให้ผู้จำนองรับผิดเกินที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่ง หรือให้ผู้จำนองรับผิดอย่างผู้ค้ำประกัน ข้อตกลงนั้นเป็น โมฆะ ไม่ว่าข้อตกลงนั้นจะมีอยู่ในสัญญาจำนองหรือทำเป็นข้อตกลงต่างหาก ทั้งนี้ เว้นแต่เป็นกรณีที่นิติบุคคลเป็นลูกหนี้และบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการตามกฎหมายหรือบุคคลที่มีอำนาจควบคุมการด...

สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายยืม ค้ำประกัน จำนอง จำนำ (ครั้งที่ 10) อาจารย์อภิชาติ คงชาตรี วันจันทร์ที่ 4 สิงหาคม 2568 ********** 1. ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ ม.702 วรรคสอง -เป็นประกัน ผลคือ ผู้รับจำนองมีบุริมสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้รายอื่น แม้ทรัพย์จำนองจะมีการโอนต่อไปยังบุคคลภายนอกแล้วก็ตาม (จำนองเป็นทรัพยสิทธิ ใช้ยันบุคคลทั่วไปได้) 1.1) แม้เจ้าหนี้อื่นจะบังคับคดีขายทอดตลาด  -ฎ.2283/2539 ธนาคาร ท. เป็นเจ้าหนี้ผู้รับจำองที่ดินและบ้านพิพาท จึงมีสิทธิได้รับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้สามัญตามม.702 วรรคสอง แม้โจทก์จะบังคับคดียึดที่ดินและบ้านพิพาทขายทอดตลาด ธนาคาร ท. ก็ยังมีสิทธิได้รับชำระหนี้ก่อนโจทก์ 1.2) แม้ไม่ขอรับชำระหนี้ก่อน ตามป.วิ.พ. -ฎ.14202/2555 แม้ ป.วิ.พ. ม.289 ให้อำนาจผู้รับจำนองที่จะยื่นคำร้องต่อศาลก่อนเอาทรัพย์นั้นออกขายทอดตลาด เพื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีจะได้ดำเนินการให้เป็นไปโดยถูกต้องตามเจตนาของผู้รับจำนอง และเพื่อเป็นการคุ้มครองผู้รับจำนองให้ได้รับจัดสรรการชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้รายอื่นให้เสร็จสิ้นไปทีเดียว โดย...

สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายยืม ค้ำประกัน จำนอง จำนำ (ครั้งที่ 8-9) อาจารย์อภิชาติ คงชาตรี วันจันทร์ที่ 14 กรกฎาคม 2568 ********** อาจารย์แนะนำการเรียน อ่านเยอะ แต่ความรู้กระจัดกระจาย ไม่ได้ผลดี นักศึกษาควรจัดระบบความรู้ แต่ละเรื่องมีหลักคืออะไร ข้อยกเว้นอะไร หากต่อมาเจอข้อมูลเพิ่มขึ้น ก็จะรู้ว่าต้องจัดข้อมูลนั้นไว้ส่วนไหน ใส่เพิ่มเข้าไป ก็เป็นการทบทวนความรู้เดิมให้แม่นขึ้นด้วย 1. ม.702  "อันว่าจำนองนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าผู้จำนอง เอาทรัพย์สินตราไว้ แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่าผู้รับจำนอง เป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง   ผู้รับจำนองชอบที่จะ ได้รับชำระหนี้ จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ มิพักต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะ ได้ โอนไปยัง บุคคลภายนอก แล้วหรือหาไม่" -ภาพรวมของม.702 ที่จะศึกษา ผู้จำนอง , ทรัพย์สินที่จำนอง , วิธีการจำนอง (ตราไว้) , เป็นประกันการชำระหนี้ (หนี้อุปกรณ์) , จึงไม่ต้องส่งมอบทรัพย์สินให้ผู้รับจำนอง , จำนองเป็นทรัพยสิทธิ 2. ผู้จำนอง  -ผู้จำนอง อาจเป็นลูกหนี้ชั้นต้น (ประกันหนี้ขอ...

แม้ ต้นสนจะเป็นไม้ยืนต้นซึ่งนับได้ว่าเป็นส่วนควบกับที่ดิน ที่ปลูกไม้นั้น  ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 108 วรรคแรก (ปัจจุบันมาตรา 145) ก็ตาม แต่ถ้าไม้ยืนต้นนั้น ผู้ปลูกมีเจตนาจะปลูกลงในที่ดินชั่วระยะเวลาอันมีจำกัดเพียงชั่วคราว ย่อมถือได้ว่าเป็นทรัพย์ที่ติดกับที่ดินเพียงชั่วคราว ไม่กลายเป็นส่วนควบของที่ดิน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 109 (ปัจจุบันมาตรา 146) จำเลยตกลงให้ผู้ร้องปลูกต้นสน ลงในที่ดินของจำเลย เมื่อต้นสนโตเต็มที่จะตัด ขายเอาเงินมาแบ่งกัน ต้นสนไม่ตกเป็นส่วนควบของที่ดิน แต่เป็นกรรมสิทธิ์รวมระหว่างจำเลยกับผู้ร้อง จำเลยนำที่ดินไปจำนองไว้กับโจทก์ โจทก์ไม่มีสิทธิบังคับคดีเอาจากต้นสน ส่วนของผู้ร้องซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ผู้ร้องมีสิทธิขอกันส่วนได้ ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา

ความหมายของสัญญาจำนอง ปรากฏอยู่ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 702 ที่บัญญัติว่า      "อันว่าจำนองนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าผู้จำนอง เอาทรัพย์สินตราไว้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่าผู้รับจำนอง เป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง    ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ มิพักต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือหาไม่"  จากบทบัญญัติดังกล่าว สามารถแยกพิจารณาลักษณะสำคัญได้ 5 ประการดังนี้ 1. ผู้จำนองอาจเป็นลูกหนี้ชั้นต้นหรือบุคคลที่สามก็ได้       - การจำนองเป็นการประกันการชำระหนี้ด้วยทรัพย์สิน ไม่ใช่การเอาบุคคลมาเป็นประกันการชำระหนี้ ดังนั้น ผู้จำนองจึงอาจเป็นลูกหนี้ชั้นต้นหรือเป็นบุคคลที่สามก็ได้        - หนี้ประธานที่มีอยู่ระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้ชั้นต้น จะเกิดจากสัญญาหรือละเมิดก็ได้       - หนี้ประธานจะเป็นหนี้ที่มีอยู่แล้วในขณะทำสัญญาจำนอง หรือจะเป็นหนี้ที่จะมีขึ้นในอนาคตก็ได้ 2. เป็นการเอาทรัพย...