ลูกจ้าง ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน

    "ลูกจ้าง หมายความว่า ผู้ซึ่งตกลงทำงานให้นายจ้างโดยรับค่าจ้างไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร" เป็นนิยามความหมายที่ปรากฏอยู่ในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 นอกจากนี้ศาลฎีกาได้มีแนวคำวินิจฉัยให้ความหมายของ "ลูกจ้าง" ไว้เพิ่มเติม ซึ่งพอจะสรุปความหมายโดยรวมของลูกจ้างได้ดังนี้

1. นายจ้างจะเป็นคนธรรมดาหรือนิติบุคคลก็ได้ 
    แต่ลูกจ้างจะต้องเป็นคนธรรมดาเท่านั้น นิติบุคคลจะเป็นลูกจ้างไม่ได้
    หากเป็นสัญญาจ้างระหว่างนิติบุคคลกับนิติบุคคล ถือเป็นสัญญาจ้างบริการหรือสัญญาประเภทอื่น ไม่ใช่สัญญาจ้างแรงงานตามกฎหมายนี้

2. ลูกจ้างจะเรียกชื่อว่าอย่างไรก็ได้ เช่น 
    พนักงาน 
    ผู้รับงาน 
    ผู้ร่วมประกอบกิจการ 

3. ลูกจ้างหมายรวมทุกประเภท เช่น 
    ลูกจ้างทดลองงาน 
    ลูกจ้างชั่วคราว 
    ลูกจ้างประจำ 
    ลูกจ้างที่กำหนดเวลาจ้างไว้แน่นอนทั้งระยะสั้นและระยะยาว 
    ลูกจ้างทำงานไม่เต็มเวลา Part-time employee 
    ลูกจ้างสัญญาจ้างพิเศษ 
    ลูกจ้างทำงานบ้าน

4. ลูกจ้างดังกล่าวจะต้งออยู่ในอำนาจบังคับบัญชา ต้องปฏิบัติตามคำสั่ง ระเบียบ ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของนายจ้างด้วย
    หากมีอิสระ ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชา ไม่ต้องปฏิบัติตามคำสั่งหรือระเบียบ ก็มิใช่ลูกจ้างตามกฎหมายนี้
    ตัวอย่าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 812/2548 วินิจฉัยว่า ผู้ถือหุ้นเข้าบริหารงานโดยอิสระ ไม่อยู่ภายใต้บังคับบัญชา และข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน แม้จะได้รับเงินเดือนและหักส่งเป็นเงินสมทบกองทุนประกันสังคม ก็ไม่มีฐานะเป็นลูกจ้าง

อ้างอิง
    ศาสตราจารย์เกษมสันต์ วิลาวรรณ. วิชากฎหมายแรงงาน รวมคำบรรยายเนติบัณฑิต ภาค 1 สมัย 72 ปีการศึกษา 2562 เล่ม 1

#นักเรียนกฎหมาย

1 ธันวาคม 2562