สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน (ครั้งที่ 12)

สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ

กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน (ครั้งที่ 12)

อาจารย์ธวัชชัย สุรักขกะ

วันศุกร์ที่ 15 สิงหาคม 2568

**********

1. ครอบครองปรปักษ์ (ต่อ) ม.1382 "บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาสิบปี ถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาห้าปีไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นได้กรรมสิทธิ์"

-ม.1382 ไม่ได้บัญญัติว่าต้องเป็นการครอบครองด้วยเจตนาที่สุจริต ฎ.12746/2555

1.1) "โดยสงบ" คือ ครอบครองโดยไม่ได้ถูกจำกัดให้ออกไปหรือไม่ได้ถูกฟ้องร้อง ฎ.2902/2535 , การครอบครองในระหว่างถูกยึดทรัพย์ไม่ถือว่าครอบครองโดยสงบ ไม่ได้กรรมสิทธิ์ ฎ.2048/2562 , 3150/2565 (เคยเสนอออกข้อสอบ แต่ไม่ได้รับเลือก) , 452/2566 

1.2) "เปิดเผย" คือ ไม่ได้ปิดบังอำพรางหรือซ่อนเร้น ฎ.523/2546

1.3) ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ

-ต้องพิจารณาเป็นเรื่อง ๆ ไป อาศัยพฤติการณ์ต่าง ๆ เช่น ผู้ซื้อที่ดินมีโฉนด แม้ไม่ได้ทำตามแบบม.456 ถือว่าผู้ซื้อครอบครองอย่างเป็นเจ้าของ ฎ.1808/2500

-ผู้จะซื้อรับมอบและตกลงไปโอนภายหลัง ถือว่าครอบครองแทนเจ้าของ ฎ.1072/2497

-นิติกรรมที่มีเงื่อนไขเรื่องการโอนกรรมสิทธิ์ จะถือว่าการครอบครองนั้นมีเจตนาเป็นเจ้าของหรือไม่ 

  --ฎีกาที่ฟังว่าครอบครองแทนผู้ขาย ฎ.1216/2558 , 4906/2559

  --เข้าครอบครองเป็นเจ้าของแล้ว ฎ.344/2534

  --ในกรณีรับโอนที่ดินไขว้สับกัน ถือว่าเป็นการแลกเปลี่ยน ฎ.4779/2536 , 3409/2564

1.4) การนับระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ ต้องติดต่อกันจนครบระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด

-จะนำระยะเวลาก่อนการห้ามโอน (กรณีที่ดินที่ทางราชการกำหนดห้ามโอน) มานับรวมไม่ได้ ฎ.1307/2537

-การครอบครองปรปักษ์ที่ดินมือเปล่า ต่อมามีการออกโฉนด ระยะเวลาครอบครองปรปักษ์เริ่มนับตั้งแต่ที่ดินมีโฉนด ฎ.2580/2550

2. ภาระจำยอม

-ม.1387 "อสังหาริมทรัพย์อาจต้องตกอยู่ในภาระจำยอมอันเป็นเหตุให้เจ้าของต้องยอมรับกรรมบางอย่างซึ่งกระทบถึงทรัพย์สินของตน หรือต้องงดเว้นการใช้สิทธิบางอย่างอันมีอยู่ในกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินนั้น เพื่อประโยชน์แก่อสังหาริมทรัพย์อื่น"

-ภาระจำยอม เป็นทรัพยสิทธิจำกัดตัดทอนกรรมสิทธิ์ ฎ.1194/2558 แม้เป็นที่ดินที่มีเพียงสิทธิครอบครองก็ตกอยู่ในภาระจำยอมได้ ฎ.6847/2539

-ต้องมีอสังหาริมทรัพย์ 2 อสังหาริมทรัพย์ขึ้นไป ต้องต่างเจ้าของกัน ฎ.2056/2556 , 5533/2559 แม้จะไม่อยู่ติดกันก็ตาม ฎ.1004/2536 , 898/2510 ทำให้ที่ดินแปลงหนึ่งอาจตกเป็นภาระจำยอม เพื่อประโยชน์แก่ที่ดินหลายแปลงในเวลาเดียวกันก็ได้ ฎ.5927/2552

-เพ่งเล็งถึงประโยชน์แก่ตัวอสังหาริมทรัพย์ มิใช่ตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ ฎ.7828/2547 , 8727/2544

-ภารยทรัพย์ ต้องรับกรรมหรืองดเว้นการใช้กรรมสิทธิ์บางอย่าง เพื่อประโยชน์แก่สามยทรัพย์ สิทธิใช้สอย ฎ.1188/2556 , 7688/2551 , 6006/2561 สิทธิจำหน่าย ฎ.2058/2549 , 771/2547 (อีก 3 สิทธิ ไม่ถูกกระทบกระเทือน สิทธิติดตาม สิทธิได้ดอกผล สิทธิขัดขวาง)

-เจ้าของเท่านั้นที่จะฟ้องบังคับภาระจำยอมได้ ส่วนบุคคลอื่น เช่น ผู้เช่า ผู้อาศัย ไม่มีอำนาจฟ้องเปิดทางภาระจำยอม ฎ.1963/2537 , 3449/2539 แต่หากมีบุคคลภายนอกมาทำให้ความสะดวกในภาระจำยอมเสียหาย ผู้ได้ภาระจำยอมมีสิทธิฟ้อง ฎ.447/2549

***จบการบรรยาย***

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 1 

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 2 

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 3-4 

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 5-6

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 7-8

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 9

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 10

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 11

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 12

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 13-14

✅สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต 1/78 ภาคค่ำ กฎหมายทรัพย์ ที่ดิน ครั้งที่ 15 (ครั้งสุดท้าย)